Program adaptacji dziecka do przedszkola


PROGRAM ADAPTACJI DZIECKA DO PRZEDSZKOLA

„Jestem sobie przedszkolaczek”

 

Opracowanie: Katarzyna Bendowska

Zespół Szkolno-Przedszkolny w Granowie

Rok szkolny 2011/2012

 

„ Z ODROBINĄ SUKCESU , ZACHĘTY I ZAUFANIA,

W ŚRODOWISKU SPRZYJAJĄCYM PRACY,

DZIECKO MOŻE DOTRZEĆ DO KRAŃCÓW ŚWIATA”

Celestyn Freinet


SPIS TREŚCI:

  1. Wstęp.
  2. Problemy dziecka wstępującego do przedszkola.
  3. Cele programu.
  4. Zadania i formy realizacji programu adaptacyjnego.
  5. Przewidywane efekty wdrożenia programu.
  6. Scenariusze spotkań z dziećmi i rodzicami.
  7. Uwagi o realizacji.
  8. Literatura.
  9. Aneks.

WSTĘP 

Pierwsze dni w przedszkolu to bardzo trudny okres dla wielu osób : dla dzieci , bo po raz pierwszy pozostają bez rodziców; dla rodziców, bo oddają swoje pociechy w obce ręce; dla wychowawców, ponieważ muszą poznać i wspierać liczne grono maluchów. Co zrobić, aby w tych pierwszych dniach w przedszkolu wszystkim  było łatwiej ? Odpowiedzią na to pytanie jest dobrze przygotowana i przemyślana adaptacja. Adaptacja jest procesem  długotrwałym, a złagodzenie stresu powinno być rozłożone w czasie. To nie dziecko ma się dostosować do przedszkola lecz pracownicy przedszkola winni przystosować warunki otoczenia do potrzeb dziecka uwzględniając jego wrażliwość, dobro społeczne oraz potrzeby zarówno placówki jak i  rodziców dziecka. Bo to właśnie na wykształconych pedagogach spoczywa obowiązek pomocy w adaptacji – nie tylko dziecka, ale i jego rodziców, a może nawet i całego przedszkola. Pomoc rodzicom często zagubionym w swojej dorosłości i rodzicielstwie nie jest wcale prostym zadaniem. Z tego względu nauczyciele muszą wykorzystać swoją inteligencję, wiedzę i możliwości, by pomóc im sprostać wymaganiom przedszkola. 3-4 latek może już przez dłuższy czas przebywać poza domem pod opieką osób trzecich. Dlatego rodzice zapisują dzieci do przedszkola i są przekonani , że jest to korzystne dla ich rozwoju. Wątpliwości pojawiają się już po kilku dniach : dorośli bowiem muszą patrzeć jak dziecko rozpaczliwie broni się przed przebywaniem w obcym miejscu. Rośnie obawa przed czymś nowym i niebezpiecznym. Nietrudno dostrzec dziecięcą rozpacz: dziecko staje się płaczliwe, traci apetyt, pojawiają się kłopoty z zasypianiem, itp. Tak jak 3-latek, dzieci 4-5-letnie mogą mieć problemy z przystosowaniem się do nowej sytuacji. Dlatego trzeba podjąć odpowiednie działania pedagogiczne, które będą sprzyjały rozładowaniu negatywnych doznań dziecka. W tym celu posłuży opracowany przeze mnie program adaptacji dziecka do przedszkola.

PROBLEMY DZIECKA WSTĘPUJĄCEGO DO PRZEDSZKOLA:

  • Nawiązanie kontaktu z nieznanymi osobami dorosłymi i rówieśnikami w krótkim czasie;
  • Poznanie otoczenia przedszkolnego;
  • Poznanie funkcji pomieszczeń i sposobów korzystania ze znajdujących się w nich urządzeń;
  • Pozyskanie informacji o organizacji dnia w przedszkolu i związanej z tym orientacji czasowej oraz wymagań dotyczących uczestnictwa w życiu grupy;
  • Zakres posiadanych umiejętności samoobsługowych dziecka.

CELE PROGRAMU:

  • Ułatwienie dzieciom przekroczenia progu dom - przedszkole;
  •  Skrócenie okresu adaptacji dziecka w przedszkolu w miesiącu wrześniu;
  •  Wspomaganie dziecka w procesie przystosowania do życia w warunkach przedszkolnych poprzez:
    • Umożliwienie mu poznania nowego otoczenia  w  poczuciu bezpieczeństwa,
    •  Wyrabianie orientacji czasowej w rozkładzie dnia w przedszkolu,
    • Stopniowe przyswajanie wiedzy o przeznaczeniu i sposobie korzystania z różnych pomieszczeń,
    • Kształtowanie poczucia przynależności do grupy przedszkolnej i społeczności przedszkolnej.
    • Obniżenie lęku rodziców związanego z koniecznością oddania dziecka pod opiekę pracowników przedszkola;
    • Uświadomienie rodzicom potrzeb emocjonalnych dziecka;
    • Przygotowanie rodziców do udzielania dziecku wsparcia psychicznego i pomocy w procesie adaptacji;
    • Nawiązanie relacji z rodzicami ułatwiającej komunikację;
    • Integrację rodziców między sobą;
    • Wzmacnianie dorosłego w roli rodzica;
    • Ograniczenie w środowisku przedszkolnym bodźców utrudniających dziecku adaptację;

ZADANIA I FORMY REALIZACJI PROGRAMU ADAPTACYJNEGO

  • Nawiązanie współpracy przez przedszkole (wychowawcę) z rodziną, w celu włączenia jej w przygotowanie dziecka do roli przedszkolaka;
  • Zorganizowanie specjalnych zajęć i spotkań dla rodziców i dzieci na terenie przedszkola;
  • Przygotowanie rodziców do udzielania dziecku pomocy.

FORMY REALIZACJI: 

  1. Zapoznanie się nauczyciela  z kartami przyjęcia dziecka do przedszkola.
  2. Informowanie rodziców o spotkaniach adaptacyjnych (wysyłanie zaproszeń, informacja telefoniczna).
  3. Spotkania adaptacyjne dla dzieci i rodziców.
  4. Spotkania indywidualne wg potrzeb rodziców.
  5. Integracja rodziców poprzez udział w :
  • Zebraniach grupowych
  • Zabawach, zajęciach, uroczystościach, wycieczkach, festynach itp.
  1. Zabawy integracyjne dla dzieci w ciągu całego roku.
  2. Zapoznanie dzieci z pomieszczeniami przedszkola, ogrodem przedszkolnym, najbliższym otoczeniem.
  3. Wspólne urządzanie sali przedszkolnej.
  4. Wspólne ustalenie zasad i norm zachowania, przestrzeganie ich.
  5. Organizowanie w przedszkolu urodzin lub imienin dziecka.
  6. Umożliwienie dzieciom przebywania w przedszkolu razem z rodzicami, w pierwszych dniach pobytu.
 

PRZEWIDYWANE EFEKTY WDROŻENIA PROGRAMU

Realizacja planu pozwoli na:

  • Dobrą znajomość dzieci i ich rodziców;
  • Jasno określić oczekiwania rodziców wobec nauczyciela, przedszkola i odwrotnie;
  • Znajomość organizacji pracy przedszkola przez rodziców; Znajomość przebiegu dnia w przedszkolu przez dzieci;
  • Pozytywny, emocjonalny stosunek dzieci do przedszkola ( pozytywna opinia dzieci o przedszkolu, przekazywana przez rodziców i dzieci );
  • Akceptację przez dzieci przejawów życia zespołowego i uczestnictwa w nim;
  • Swobodne nawiązywanie przez dzieci     kontaktów słownych z rówieśnikami i dorosłymi;
  • Zadowolenie osobiste dzieci z kontaktów z rówieśnikami, nauczycielami, osobami współpracującymi (pomocą nauczyciela, woźną oddziałową, kadrą specjalistyczną) i dziećmi z innych grup;
  • Aktywność zabawową dzieci (pomysłowość, ruch, zaabsorbowanie jej treścią, widoczne bogactwo zabawek);
  • Wywiązanie się dzieci z zadań takich jak: uczestnictwo we wspólnych zajęciach, zabawach, posiłkach, porządkowaniu sali, czynnościach samoobsługowych, samodzielnego korzystania z łazienki, wykonywanie poleceń nauczycielki, doraźne pełnienie dyżurów;
  • Zadowolenie rodziców z faktu, iż dzieci w przedszkolu czują się dobrze i bezpiecznie;
  • Interesowanie się przez dzieci wydarzeniami w grupie;
  • Aktywny i chętny udział dzieci w uroczystościach, imprezach przedszkolnych;
  • Integrację rodziców między sobą;

 

UWAGI O REALIZACJI

l. Cały program wstępnej adaptacji prowadzi jedna nauczycielka. (wychowawczyni przyszłej grupy), inni pracownicy przedszkola wspierają, udzielają pomocy.

2. Każdy dzień pobytu dziecka musi rozpoczynać się tak samo, daje mu to poczucie stałości i orientacji w czasie, przestrzeni i zachowaniach własnych oraz innych osób.

3. Zajęcia powinny być organizowane w jednej i tej samej sali oraz korzystać należy z niezbędnych pomieszczeń (szatnia, sala, łazienka i ogród przedszkolny).

4. Bardzo ważnym elementem realizacji planu jest atmosfera spokoju, ładu, rzeczowości i dobrej organizacji oraz wzajemnej życzliwości, uśmiechu i zaufania między wszystkimi uczestnikami interakcji.

5. Do realizacji planu przystępuje cały personel przedszkola.

 

LITERATURA

1.Bronisławska M., Uśmiech ma twarz dziecka, Wychowanie w Przedszkolu, Nr 7/2001
2.Górska M., Będę przedszkolakiem – program adaptacyjny, Wychowanie w  Przedszkolu, Nr 7/2003
3.Jundził J., Trudności wychowawcze w rodzinie, Nasza Księgarnia Warszawa 1989
4.Kubiak A., Spotkania adaptacyjne, Wychowanie w Przedszkolu, Nr 7/2004
5.Lubowiecka J., Przystosowanie psychospołeczne dziecka do przedszkola, WSiP Warszawa 2000
6.Muraszko W., W trosce o trzylatki, Wychowanie w Przedszkolu, Nr 6/2001
7.Sokołowska A. Świstak B., Jestem sobie przedszkolaczek, Bliżej przedszkola, Nr 11/2005
8.Szurowska B., Parasol nad trzylatkiem, Wychowanie w Przedszkolu,
Nr 7/2005
9.Adaptacja, w: Edukacja w przedszkolu, Wydawnictwo RABBE